Como todo bo libro de cociña que se respecte, este non remata na receita: expándese en anotacións, marxes e pequenas desviacións que se acaban convertendo na parte esencial. Sen unhas instruccións pechadas nos seus procedementos, os artistas desta exposición non só propoñen un prato, senon a sua maneira de entender o que significa traballar coa materia.

“Ingredientes” podería lerse como un receitario expandido onde cada un ensaia a súa propia fórmula maxistral. Unha serie de modelos baseados non tanto no seu resultado final como no proceso de cocción e as particularidades da sua composición.

Ruth Vidal (1998, Pontevedra, ES) insiste nunha lóxica da sedimentación. O seu “caldo” habería que engadirlle a segunda lectura: a do arquivo táctil. As súas superficies non só se fabrican, lémbranse. Nese uso da cola de coello (repleta de historia como medio de imprimación na superficie pictórica) coma no desprazamento que realiza cara ao escultórico, hai unha especie de investigación profunda do xesto. Coma se cada peza fose, ao mesmo tempo, receita e resto. Poderiamos pensar aquí en Antoni Tàpies por exemplo, por esa capacidade de facer que a materia pense por si mesma, sen necesidade de limitar a sua representación. As variacións que a artista inclue antes do forno sumanselle técnicas como o frottage e a pintura informalista.

Verónica Moar (1978, A Coruña, ES) non só traballa coa delicadeza, como tamén coa tensión entre o visible e o latente nas sobremesas que presenta. As súas obras, que evocan a minuciosa pastelería francesa, esconden en realidade procesos complexos onde cada material intervén como matiz nunha emulsión super inestábel. A incorporación do ouro non é decorativa, senón case cirúrxica: sinala, interrompe e revela o contido. Nese sentido, o seu traballo podería dialogar con Louise Bourgeois, onde o fráxil nunca está exento de carga afectiva e un storytelling abundantemente ben aliñado.

Xosé Espona (1954, A Coruña, ES) engade a “carne asada” unha dimensión científica. Non se trata só de respectar a madeira de ciprés, buxo ou toxo... senón tamén de estudala a fondo, de entender os seus ritmos e camiños internos. As súas esculturas parecen resultados dunha manufactura e ollar prolongado, coma se cada forma xa estivese contida no propio material e o artista simplemente ordenase liberala. Hai niso algo que pode ver co pensamento de Heidegger sobre o “deixar ser”, non impoñer unha forma, senón acompañala na sua propia evolución natural. Preparados para degustar a carne xelatinosa encolada as vértebras dun estegosuario a grella?

Peter Kramer (1959, Roskilde, DK) amplía o noso “banquete” cara a unha dimensión máis coreográfica. A súa instalación non só se ve, percórrese coma una secuencia en varios actos. A tea misturada cos nós de algodón e os volumes suspendidos xeran unha experiencia tanto corporal como dixestiva. Ademais, a súa referencia á arte culinaria non é literal, senón máis estrutural: organizar os ingredientes, conter o sabor, presentar o resultado. As suas pezas poden facernos pensar no artista Rirkrit Tiravanija, que traballa realizando instalacións onde se come, le ou xoga convertendo como Peter as obras en dispositivos sociais capaces de sentir o umami sen probar un só anaco de queixo. Os seus recipientes están baleiros a vista pero recheos de alimento para os nosos sentidos.

Álvaro de la Vega (1954, Lugo, ES) intensifica a “cociña de leña” cunha idea clave: a resistencia. As súas esculturas primitivas no acabado presentan unha simplicidade única na sua formulación. Hai unha negativa persoal a idea de suavizar e a domesticar a materia. O erro, a pegada da ferramenta manual, a irregularidade, todo permanece a vista. Neste sentido, os seus pratos poderían entenderse xunto aos de Alberto Giacometti, onde a figura nunca remata de estabilizarse, onde sempre o resultado parece estar work in progress.

Pablo Maojo (1961, Gijón, ES) podería entenderse desde unha lóxica de fermentación contemporánea: procesos invisibles que transforman radicalmente os ingredientes. A ese “escabeche” habería que sumarlle a dimensión pictórica, onde a cor non se aplica, senón que emerxe no cociñado. As súas pezas non envellecen, maduran. E nesa maduración hai unha maneira de prevalecer no tempo que o achega a prácticas como as Giuseppe Penone, onde a natureza non é representada mediante útiles técnicas, senón activada pola efervescencia. A madeira consegue respirar e mostranos un refuxio plácido dentro das súas vetas.

Vari Caramés (1953, Ferrol, ES) suma á “redución - fotográfica” da salsa unha dimensión narrativa. As súas imaxes non só condensan lugares, senón que suxiren historias incompletas e borrosas. O desenfoque non é unha falla, senón unha estratexia: obriga a mirar doutro xeito, a completar co noso olfato e gusto o que falta. Ademais, o seu proceso manual en técnicas de revelado e teimudez en resistirse a abandonar a fotografía de carrete introduce unha fisicalidade que contrasta coa inmediatez da imaxen na carta dixital de instagram. Nese sentido, poderiamos vinculalo con Saul Leiter, onde a fotografía se converte nun exercicio pictórico de percepción máis que de rexistro académico.

TUSET (1997, A Coruña, ES), máis que unha receita, expón unha contra-receita. Se o resto de artistas cociñan, el decide retirar a cacerola do lume. Enterrar é unha forma de suspender a lóxica culinaria de elaboración para volver á orixe. Non hai aquí mestura nin cocción, senón exposición ao fortuíto. A condición do seu xesto habilita as probabilidades para que algo ocorra. Neste sentido, o seu traballo dialoga con artistas como John Cage e a súa idea de deixar espazo ao azar e intuitivo. TUSET non cociña rápido: espera a que se formen novos tuberculos baixo terra. E nesa espera introduce unha crítica sutil ao control, á autoría e a restauración na arte contemporánea.

Finalmente, Manolo Eirin (1967, Finisterre, ES), na sua dobre presencia (arquivo botánico e debuxo), engade duas notas fundamentais. Por unha banda, a da recolección e apropiación: observar o que crece á marxe, o que non se cultiva... mala herba nunca morre. Por outro, a deriva cara ao erótico, onde a gastronomía deixa de ser alimento e convértese nunha metáfora do desexo. Esta dualidade podería lerse en varios ensaios de Barthes, que exemplifica que as imaxes do pracer nunca son inocentes, sempre están construídas, e non deberíamos limitar a expresión da experiencia completa neste menú con un “prato combinado” de ovos estrelados e salchichas.

"Ingredientes" non é só un receitario, senón tamén un caderno de notas. Un lugar onde cada artista escribe, borra, corrixe e volve intentar novas texturas e sabores na sua cociña. Un lugar onde a materia non se dá por sentada, senón que se cuestiona e se tensiona.

Porque, ao final, quizá a verdadeira gastronomía non consista en dominar os ingredientes, senón en escoitar con atención e picardía o que poden chegar a ser.

Tal vez por iso esta mostra non só se percorre, saboréase.

E, como todo bo prato, deixa un pouso que esperamos non se esqueza facilmente.

*  Ingredientes, con obras de Ruth Vidal, Verónica Moar, Xosé Espona, Pablo Maojo, Álvaro de la Vega, Peter Kramer, TUSET, Vari Caramés en la Galería Manolo Eirin desde el 24/07/2026 hasta el 08/07/2026.